


İnsanoğlu yüz yıllardır uçabilme amacıyla çeşitli deneme ve arayışlar yapmış sonunda 19. yüzyılı 20. yüzyıla bağlayan dönemde bunu başarmıştır. İlk uçma denemelerinin ardından sivil havacılık faaliyetleri hızlanmış, Dünya Savaşları’nın geliştirdiği makine endüstrisinin de katkılarıyla hızlı bir gelişme göstermiştir. İlk kurulan hava yolu şirketleri günümüz hava yolu şirketleriyle kıyaslanmayacak ölçüde küçük ölçekli ve pek çok yönden zayıfken yine de bu oluşumlar günümüz sivil havacılık sektörünün temel taşlarını oluşturmuştur. Yıllar süren var olma mücadelesinin ardından finansal ve hukuki olarak güçlenen hava yolu şirketleri ticari, ekonomik ve sosyal hayatının vazgeçilmez bir parçası hâline gelmişlerdir. Hava yolu şirketlerinin birbirleriyle rekabetleri ülkelerin ekonomik ve ticari rekabetleri üzerinde etki edecek ölçüde ileri bir düzeye gelmiştir. Dünya küresel tek bir havacılık pazarı hâline gelmiş, bu pazarda yer alan hava yolu şirketleri de plan ve stratejilerini bu boyutta uygulamaya başlamışlardır.

Dünya Savaşları sonrasında, ticari havacılık dönemi olarak sayılan dönemdeki sivil havacılık faaliyetleri, başlangıç, gelişme ve liberalizasyon dönemleri günümüz sivil havacılık sektörüne yön veren uluslararası politikaların yer aldığı son dönem havacılık faaliyetleri olmak üzere üç temel başlık altında incelenebilir. Bu süreçte öncelikle ticari hava taşımacılığına dair temel düzenlemeler yapılmış daha sonra ekonomik ve sosyal hayatın gerekliliklerine göre bir dizi değişim yaşanmış son olarak da küresel ekonomi ve çağımızın gereklerine göre son dönemde çeşitli politika ve uygulamalara yer verilmiştir.
Dünya Savaşları sırasında oldukça gelişen havacılık endüstrisi savaş sonrasında önemli sayıda uçak ve pilota sahipti. Bir yandan eldeki bu kaynağın kullanılması gerekliliği diğer yandan havacılığın ekonomik ve ticari hayat gibi askerî alanların dışındaki alanlarda da kullanılabilme ihtimali ticari havacılığa yönelinmesine neden olmuştur.
İlk dönemlerde iş adamları ve devlet adamlarının bireysel taşınması amacıyla uygulanan sivil havacılık faaliyetleri kısa zamanda tarifeli sivil havacılık faaliyetlerine dönüştü. Tarifeli sivil havacılık faaliyetleri ilk kez 1919 yılında Londra – Paris hattında bombardıman uçağından yolcu uçağına dönüştürülen bir uçakla yapılan seferle başlamıştır. Bu seferler yolcuyla beraber yük de taşınmasına imkân veriyordu.
İlk ticari uçaklarda günümüzde düşünüldüğü şekliyle yolcu kabinleri henüz söz konusu değildi. Bu uçaklarda önceleri iki sonraları ise dört yolcu taşımaya imkân veren koltuklar vardı. Yapılan yolculuk konforlu olmadığı gibi havaalanlarıyla şehir merkezleri arasındaki ulaşım da zorlukla sağlanıyordu. Buna karşılık zamandan büyük ölçüde tasarruf ediliyor olmasının yanında yolcu olmayanlar için de iniş–biniş, kalkış–iniş ve uçuşla ilgili diğer faaliyetleri seyretmek de önemli bir cazibe yaratıyor, sivil hava taşımacılığının popülaritesini arttırıyordu.
1919 yılında, düzenli uçak seferleri başladıktan sonra havacılıkta ilk sigorta uygulamaları da başlamıştır. Uçaklar, yolcular ve yük sigorta şirketleri tarafında çeşitli risklere karşı sigortalanmaktaydı. O dönemlerde, deniz geçişleri daha tehlikeli sayılmakta, İngiltere ile Fransa arasındaki Manş Denizi üzerindeki kısa uçuşun, uzun kıta üstü uçuşlardan daha tehlikeli sayılmakta ve bu yüzden de sigorta priminin daha yüksek olmaktaydı. Ayrıca, gece uçuşları da sigortacılar tarafından ek primlerle sigorta ettirilmekteydi. Zaman içerisinde yolcuyla birlikte taşınan bagajlara ağırlık sınırlaması geldi. Havaalanlarında restoran, otel gibi tesisler kurulmaya başlandı. Böylelikle günümüz ticari havacılığının temelleri atılmış oldu.
Bize Whatsapp ile Yazın